Το λεξικό προστασίας από την ηλιακή ακτινοβολία

0

Τα άτομα που περνούν πολλές ώρες σε εξωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των οφθαλμών τους.

Οι οφθαλμοί βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο εφόσον εκτεθούν στην υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου, με άμεσο αποτέλεσμα την εκδήλωση οφθαλμολογικών προβλημάτων. Οι λιγότερο επικίνδυνες βλάβες, αφορούν την γήρανση του δέρματος, καθώς και την εμφάνιση ρυτίδων, ενώ οι πιο σοβαρές βλάβες αφορούν την εμφάνιση όγκων στα βλέφαρα, καθώς επίσης και την ανάπτυξη εκφύλισης ωχράς κηλίδας.

Όσον αφορά τους κακοήθεις όγκους των βλεφάρων, εμφανίζονται αρχικά ως μια πληγή που δεν επουλώνει, ενώ ταυτόχρονα μεγαλώνει σε μέγεθος. Εάν η διάγνωση πραγματοποιηθεί εγκαίρως, τότε η θεραπεία είναι εύκολη και αποτελεσματική, σε διαφορετική όμως περίπτωση, υπάρχει ακόμα και η πιθανότητα απώλεια της όρασης .

Επιπλέον, η ακτινοβολία UV-B απορροφάται από τον κερατοειδή χιτώνα και τον κρυσταλλοειδή φακό των οφθαλμών με αποτέλεσμα την ανάπτυξη οφθαλμολογικών προβλημάτων, ενώ οι ακτίνες υψηλής ενέργειας του ορατού φάσματος μπορούν να προκαλέσουν ακόμα και μη αναστρέψιμα οφθαλμολογικά προβλήματα που αφορούν τον αμφιβληστροειδή.

Οι εδικοί συστήνουν να γίνεται πάντα χρήση των γυαλιών ηλίου ακόμα και τις ημέρες που υπάρχει έντονη συννεφιά, ενώ θα πρέπει να προμηθεύονται από καταστήματα οπτικών και να φέρουν πιστοποίηση. Το χρώμα των γυαλιών ηλίου δεν φαίνεται να σχετίζεται με τον βαθμό απορρόφησης των ακτινών, ωστόσο τα σκουρόχρωμα γυαλιά ηλίου μειώνουν τις ανεπιθύμητες αντανακλάσεις που προκαλούνται από το φως του ηλίου.

Παρακάτω σας παραθέτουμε ένα πλήρες λεξικό με τους όρους που πρέπει να γνωρίζετε, σύμφωνα με την Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία.

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα. Μετάλλαξη σε καρκινικά κύτταρα των κερατινοκυττάρων της επιδερμίδας.

Ακτινικές φακές ή φακίδες. Μικρές, καφέ, επίπεδες κηλίδες με ανομοιόμορφο περίγραμμα που εμφανίζονται συνήθως στο άνω τμήμα της πλάτης μετά από ηλιακό έγκαυμα ή μετά από επαναλαμβανόμενες εκθέσεις στις ακτίνες UV.

Ακτινικές υπερκερατώσεις. Πρόδρομες καταστάσεις των ακανθοκυτταρικών καρκινωμάτων. Εκδηλώνονται ως τοπική, τραχιά πάχυνση της επιφάνειας του δέρματος. Κάποιες από αυτές μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνωμα.

Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα. Μετάλλαξη σε καρκινικά κύτταρα των κυττάρων της βασικής στιβάδας της επιδερμίδας. Αποτελεί τοn συνηθέστερο καρκίνο του δέρματος.

Βιοψία. Λήψη ύποπτου ιστού για ιστολογική εξέταση.

Δερματοσκόπηση. Τεχνική εξέτασης του δέρματος με εξειδικευμένο οπτικό εργαλείο (επιφανειακή μικροσκοπική εξέταση του δέρματος) που είναι χρήσιμη για την ακριβέστερη διάγνωση των μελαγχρωματικών αλλοιώσεων.

Εφηλίδες. Κηλίδες.

Επιδερμίδα. Το επιφανειακό στρώμα του δέρματος, που αποτελείται κυρίως από κερατινοκύτταρα τα οποία παράγουν την κερατίνη. Το ανώτερο στρώμα της είναι η κεράτινη στιβάδα.

Ηλιακό ερύθημα (ή ηλιακό έγκαυμα). Ερύθημα του δέρματος (φλεγμονώδης αντίδραση) που ακολουθεί έκθεση στον ήλιο.

Ηλιόδερμα. Γήρανση του δέρματος, συνήθως πρόωρη, που προκαλείται από τη χρόνια ή/και παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο.

Καρκίνος. Ασθένεια που χαρακτηρίζεται από μη φυσιολογική και ανεξέλεγκτη κυτταρική αναπαραγωγή σε κάποιο φυσιολογικό ιστό του οργανισμού. Καθώς εξελίσσεται η ασθένεια, τα νέα κύτταρα που προκύπτουν μπορεί να δημιουργήσουν κακοήθη όγκο ή να εξαπλωθούν στο σώμα προκαλώντας μεταστάσεις.

Κερατίνη. Βασικό συστατικό του δέρματος, των μαλλιών και των τριχών, των νυχιών και του σμάλτου των δοντιών στον άνθρωπο. Πρόκειται για ινώδη πρωτεΐνη πολύ ανθεκτική και αδιάλυτη στο νερό, η οποία εξασφαλίζει στο δέρμα την ικανότητά του να είναι μη διαπερατό καθώς και την προστασία του από το περιβάλλον.

Κερατινοκύτταρα. Κύτταρα που αποτελούν το 90% της ανώτερης στιβάδας του δέρματος (επιδερμίδα) καθώς και των νυχιών, μαλλιών, τριχών. Συνθέτουν την κερατίνη (κερατινοποίηση).

Κρυοθεραπεία. Εφαρμογή υγρού αζώτου για καταστροφή των δερματικών αλλοιώσεων.

Κυρίως δέρμα. Στρώμα του δέρματος που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την επιδερμίδα. Το κυρίως δέρμα ή χόριο διαθέτει πολλά αιμοφόρα αγγεία, καθώς και ίνες κολλαγόνου και ελαστίνης, οι οποίες εξασφαλίζουν στο δέρμα αντοχή και ελαστικότητα.

Λύκος: Αυτοάνοσο νόσημα. Μπορεί να προσβάλει διάφορα όργανα, με τη δημιουργία αυτο – αντισωμάτων (αντισωμάτων που δημιουργούνται από τον οργανισμό εναντίον του ίδιου του οργανισμού) που δρουν εναντίον του πυρήνα ή του DNA των κυττάρων. Τα αίτια δεν είναι γνωστά. Συνοδεύεται συχνά από φωτοευαισθησία.

Μελανοκύτταρα. Κύτταρα υπεύθυνα για την παραγωγή της μελανικής χρωστικής. Βρίσκονται στη βασική στιβάδα της επιδερμίδας.

Μελάνωμα. Μετάλλαξη σε καρκινικά κύτταρα των μελανοκυττάρων, των κυττάρων που είναι υπεύθυνα για την παρασκευή μελανίνης. Είναι ο σοβαρότερος από τους καρκίνους του δέρματος. Μετάσταση: Ανάπτυξη δευτερογενούς καρκίνου, σε απόσταση από το σημείο που είχε αρχικά προσβληθεί. Στον άνθρωπο, οι μεταστάσεις μπορούν να συμβούν λόγω εξάπλωσης κακοηθών κυττάρων ή μικροοργανισμών μέσω του αίματος ή της λέμφου (μεταστατικά λεμφογάγγλια).

PPD (Persistent Pigment darkening): Μέθοδος σταθερής μελάγχρωσης. Μετρά την αντίδραση του δέρματος στην ακτινοβολία UVA. Αξιολόγηση της προστασίας από τις UVA, η οποία υπολογίζεται μέσω της άμεσης και ορατής χρώσης που προκαλείται από δεδομένη δόση ακτινοβολίας.

Συνδετικός ιστός. Ιστός που αποτελείται από ίνες και προστατεύει τα όργανα τα οποία περιβάλλει.

SPF (Sun Protection Factor). Δείκτης αντηλιακής προστασίας: χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του επιπέδου προστασίας των αντηλιακών προϊόντων. Μετρά τον χρόνο που χρειάζεται το δέρμα για να παρουσιάσει ερύθημα λόγω του ήλιου.

Τοπική αγωγή. Αγωγή που εφαρμόζεται τοπικά, απευθείας στις βλάβες του δέρματος ή του τριχωτού.

UVA. Οι UVA ευθύνονται για τη γήρανση του δέρματος. Αντιπροσωπεύουν το 90% των ακτίνων UV που φτάνουν στο δέρμα. Οι UVA είναι παρούσες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, σε όλα τα γεωγραφικά πλάτη και διαπερνούν τα σύννεφα και τα τζάμια. Φτάνουν ως το χόριο και αλλοιώνουν τις δομές του δέρματος σε βάθος. Φέρουν την κύρια ευθύνη για την πρόωρη γήρανση του δέρματος: ρυτίδες, κηλίδες, απώλεια ελαστικότητας, ξηρότητα… Πρόσφατα αποδείχθηκε η εμπλοκή τους στην ανάπτυξη καρκίνων του δέρματος.

UVB. Οι UVB ευθύνονται για τα ηλιακά εγκαύματα και φτάνουν ως την επιδερμίδα. Διεγείρουν την παραγωγή μελανίνης και επομένως το μαύρισμα, αλλά ευθύνονται για ηλιακά εγκαύματα και αλλοίωση του DNA των κυττάρων του δέρματος. Ο ρόλος τους στην ανάπτυξη καρκίνων του δέρματος είναι ξεκάθαρος.

UVC. Είναι εξαιρετικά βλαβερές, αλλά φιλτράρονται πλήρως από την ατμόσφαιρα. Δεν φτάνουν ως την επιφάνεια της γης. Τα κύματά τους είναι μικρής εμβέλειας.

Υπόδερμα. Είναι η στιβάδα του δέρματος που βρίσκεται βαθύτερα, κάτω από το χόριο. Αυτή η στιβάδα έχει πολλά λιπίδια και αιμοφόρα αγγεία. Ο ρόλος της είναι η αντίσταση στις πιέσεις που δέχεται το δέρμα και η προστασία του οργανισμού από τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας.

Φωτοδερματίτιδα. Δερματική πάθηση που συμβαίνει μετά από έκθεση στον ήλιο, λόγω υπερβολικής ευαισθησίας στις ακτίνες UV.

Φωτοευαισθησία από φάρμακα. Υπερβολική αντίδραση του δέρματος σε έκθεση στον ήλιο, που σχετίζεται άμεσα με τη λήψη κάποιου φαρμάκου.

Σπίλος. Γνωστότερος με την ονομασία «ελιά», ο σπίλος είναι μια αλλοίωση που δημιουργείται από συσσωμάτωση μελανοκυττάρων. Οι σπίλοι μπορεί να υπάρχουν εκ γενετής, αλλά συνήθως εμφανίζονται κατά την παιδική ηλικία και εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου.

Εξάνθημα. Ερεθισμός που προκαλείται από τις ακτίνες του ήλιου. Το καλόηθες εαρινό εξάνθημα είναι ο συνηθέστερος ερεθισμός που οφείλεται στον ήλιο και αποκαλείται συχνά «αλλεργία από τον ήλιο».

Μελανίνη. Χρωστική, σκούρου χρώματος, που ευθύνεται για τη χρώση του δέρματος και των μαλλιών. Μελανίνη υπάρχει στην επιδερμίδα και συντίθεται από τα μελανοκύτταρα. Συμβάλλει ιδιαίτερα στην προστασία του δέρματος από τις βλαβερές συνέπειες της υπεριώδους ακτινοβολίας.

Μοιραστείτε το :